HHorixa

Urenrapportage: de vijf rapporten uit je urenregistratie

Een urenrapportage is een overzicht van geschreven uren, gegroepeerd en opgeteld voor één bepaalde lezer: per medewerker voor de teamleider, per project voor de projectleider, per maand en per soort voor de directie, per opdracht voor de klant of de accountant. Dezelfde uren leveren dus verschillende rapporten op, en een rapport dat voor iedereen tegelijk bedoeld is, helpt meestal niemand. De meeste bureaus hebben meer dan genoeg uren geregistreerd. Wat ontbreekt is een vaste set rapporten die op een vast moment bij de juiste persoon terechtkomt, met een getal waarop die persoon ook iets kan doen.

Dit artikel loopt de vijf rapporten langs die een bureau of adviesorganisatie uit zijn urenregistratie haalt, met per rapport de kolommen, de frequentie en waar je op let. Welke cijfers je als directie wekelijks bekijkt, staat in bureau-KPI's: 8 cijfers die je wekelijks wilt zien; hier gaat het om de rapporten waar die cijfers uit komen.

Begrippen die door elkaar lopen

Begrip Wat het is Voor wie
Urenrapportage Elk opgeteld overzicht van uren, intern of extern Iedereen die op uren stuurt
Urenoverzicht De kale lijst van regels over een periode, zonder analyse Medewerker, administratie
Urenspecificatie Bijlage bij de factuur met de gedeclareerde regels Klant
Urenverantwoording Bewijs achteraf dat uren aan een doel zijn besteed Accountant, subsidieverstrekker, Belastingdienst
Weekstaat De uren van één medewerker over één week Medewerker, teamleider

Het onderscheid tussen een overzicht en een rapportage is het nuttigste van de vijf. Een overzicht laat zien wat er is geschreven; een rapportage zet het naast iets anders: een budget, een norm, de vorige maand. Pas dan wordt een getal een signaal.

Vijf rapporten, vijf lezers

Rapport Lezer Frequentie De vraag die het beantwoordt
1. Volledigheid Teamleider of office manager Wekelijks, maandagochtend Zijn alle uren van vorige week geschreven?
2. Uren tegen budget Projectleider Wekelijks per lopend project Haalt dit project zijn budget?
3. Declarabele en niet-declarabele uren Directie Maandelijks, met trend Waar gaat onze tijd naartoe?
4. Urenspecificatie Klant Bij elke factuur Waarvoor betaal ik?
5. Urenverantwoording Accountant, RVO, Belastingdienst Per jaar of per aanvraag Is aantoonbaar waar de uren aan zijn besteed?

De volgorde is niet toevallig. Elk rapport leunt op het vorige: zonder volledige uren klopt geen budgetrapport, en zonder kloppende projecturen is de maandrapportage een schatting.

1. Het volledigheidsrapport

Dit is het minst interessante rapport en het belangrijkste. Het laat per medewerker zien hoeveel uur er vorige week is geschreven tegenover het aantal uren dat hij volgens contract en rooster had moeten schrijven, met verlof en feestdagen al verrekend.

Medewerker Contract Verlof Te schrijven Geschreven Status
Anouk 40 0 40 40 Compleet
Bram 32 8 24 24 Compleet
Charlotte 40 0 40 22 Mist 18 uur
Daan 36 0 36 0 Niets geschreven

Waar je op let: niet op het totaal, maar op de namen. Een team dat gemiddeld 90% compleet is, kan nog steeds één persoon hebben die al drie weken niets schrijft, en dat is precies de persoon wiens projecten je niet kunt factureren. Stuur het rapport niet als bijlage rond, maar laat de uitkomst een herinnering worden aan wie achterloopt. De rest van het team hoeft niets te doen.

2. Uren tegen budget per project

Voor de projectleider is één vraag belangrijk: hoeveel van het budget is op, en hoeveel van het werk is af? Het rapport zet per project of per fase de begrote uren naast de geschreven uren, en idealiter naast een schatting van het resterende werk.

Fase Begroot Geschreven Nog nodig (schatting) Verwacht eindtotaal Afwijking
Strategie 40 46 0 46 +15%
Ontwerp 80 52 30 82 +3%
Bouw 160 35 140 175 +9%
Totaal 280 133 170 303 +8%

Waar je op let: de kolom "verwacht eindtotaal" en niet de kolom "geschreven". Dat 133 van de 280 uur op is, zegt niets zolang je niet weet of het werk halverwege is. Een project dat op 50% van het budget zit en op 30% van het werk, is in de problemen, ook al ziet het rapport er groen uit. Hoe je zo'n overschrijding vroeg ziet en wat je dan doet, staat uitgewerkt in budgetoverschrijding berekenen en voorkomen.

Bij vaste prijzen is dit het enige rapport dat je vertelt of de prijs klopte. Bewaar het daarom ook na afloop: de nacalculatie van dit project is de voorcalculatie van het volgende.

3. Rapportage van declarabele en niet-declarabele uren

Dit is het rapport waar de directie op stuurt, en het rapport dat het vaakst verkeerd wordt gelezen. Het splitst alle geschreven uren per maand in declarabel en niet-declarabel, en het niet-declarabele deel nog eens per soort.

Soort Sep Okt Nov
Declarabel 1.120 1.180 1.050
Intern overleg 140 150 145
Acquisitie en offertes 95 160 210
Opleiding 40 30 25
Administratie 85 80 90
Verlof en ziekte 160 120 200
Totaal 1.640 1.720 1.720
Declarabel, tegen aanwezige uren 76% 74% 69%

Hoe je dit leest. Het percentage onderaan zakt in november vijf procentpunt, en de reflex is om het team aan te spreken op productiviteit. Het rapport zelf vertelt een ander verhaal: de declarabele uren zijn gedaald met 130, en de acquisitie-uren zijn in twee maanden meer dan verdubbeld. Het bureau heeft dus niet minder hard gewerkt, het heeft offertes geschreven. Of dat goed nieuws is, hangt af van wat er met die offertes gebeurt; zie slagingskans van offertes verhogen.

Drie regels maken dit rapport betrouwbaar:

  • Zet altijd de uren naast het percentage. Een percentage zonder absolute aantallen verbergt of de teller of de noemer is veranderd.
  • Houd verlof en ziekte apart. Ze staan in het rapport zodat het totaal sluit, maar ze horen niet in de noemer van het percentage. Welke noemer je ook kiest, noem hem erbij; de twee gangbare varianten staan in declarabiliteit berekenen en verhogen.
  • Rapporteer per maand, maar kijk naar drie maanden. Eén maand met vakantie of een grote pitch zegt weinig. Een lijn over een kwartaal laat zien of er iets structureel verschuift.

Splits hetzelfde rapport per medewerker en je ziet wie te weinig klantwerk heeft en wie te veel. Beide zijn een planningsvraag voordat het een functioneringsvraag is.

4. De urenspecificatie voor de klant

Bij werk op nacalculatie gaat er bij elke factuur een specificatie mee: per regel de datum, de medewerker of rol, de omschrijving en het aantal uren. Dit is het enige rapport dat buiten de deur gaat, en daarmee het enige waarop iemand anders je beoordeelt. Wat erin hoort en hoe je omschrijvingen schrijft die de klant zonder vragen aftekent, staat in uren declareren.

Voor de rapportage is één ding belangrijk: maak de specificatie uit dezelfde, goedgekeurde uren als je interne rapporten. Zodra er een aparte, opgeschoonde versie voor de klant bestaat, lopen je interne cijfers en je facturen uit elkaar, en weet niemand meer welke van de twee klopt.

5. Urenverantwoording voor de accountant

De accountant kijkt anders naar uren dan de directie. Hij wil niet weten of het team productief was, maar of de cijfers in de jaarrekening en de aangifte te onderbouwen zijn. Voor een bureau speelt dat op drie plekken.

Onderhanden werk. Uren die aan het eind van het boekjaar zijn geschreven maar nog niet gefactureerd, staan als onderhanden werk op de balans. De accountant vraagt per project de geschreven, nog niet gefactureerde uren met de kostprijs of het tarief waartegen ze worden gewaardeerd. Een rapport per project per 31 december maakt dat een kwartier werk in plaats van een week zoeken; de berekening zelf staat in onderhanden werk berekenen.

WBSO. Wie voor eigen ontwikkelwerk WBSO ontvangt, moet een S&O-urenadministratie bijhouden: per medewerker en per S&O-project de bestede uren, met een korte omschrijving van het werk. RVO verwacht dat die administratie gedurende het jaar wordt bijgehouden en niet achteraf wordt gereconstrueerd. Een aparte uursoort of een eigen project voor S&O-werk maakt het rapport een kwestie van filteren.

Het urencriterium. Voor een eenmanszaak of vennoten in een vof geldt voor de zelfstandigenaftrek het urencriterium van 1.225 uur per kalenderjaar. Daarvoor tellen ook de niet-declarabele uren: acquisitie, administratie en opleiding. Wie alleen declarabele uren registreert, heeft bij een controle het lastigste deel van het bewijs niet.

Bewaar de onderliggende urenregistratie even lang als de rest van de administratie: de fiscale bewaarplicht is zeven jaar. Een rapport zonder de regels eronder is geen bewijs.

Vijf fouten in urenrapportages

  • Rapporteren op niet-goedgekeurde uren. Uren die nog op het verkeerde project kunnen staan, geven een rapport dat volgende week anders is. Rapporteer over afgesloten en goedgekeurde periodes, of zet erbij dat het voorlopig is.
  • Eén rapport voor iedereen. Een dashboard met dertig grafieken wordt door niemand gelezen. Vijf korte rapporten met elk één lezer worden wel gelezen.
  • Percentages zonder aantallen. 74% van 400 uur is iets anders dan 74% van 1.700 uur. Zet het absolute getal er altijd bij.
  • Alleen terugkijken. Een budgetrapport zonder schatting van het resterende werk vertelt pas dat een project is overschreden als het al te laat is.
  • Te laat. Een maandrapport dat half december over oktober gaat, beschrijft een bureau dat niet meer bestaat. Hoe korter na de afsluiting, hoe meer je er nog mee kunt.

Urenrapportage in Horixa

In Horixa kiest een medewerker bij het schrijven een project en een uursoort, en de uursoort legt vast of het uur declarabel is. Het volledigheidsrapport is de weekstaat zelf: daar zie je wie welke dagen nog open heeft, en wie achterloopt krijgt elke week automatisch een herinnering. Uren tegen budget staan op de projectpagina. De maandrapportage van declarabele en niet-declarabele uren, de declarabele uren als aandeel van wat iemand de laatste vier weken schreef en de verhouding per project zitten in Insights, vanaf het pakket Groei. Wil je een eigen opmaak, dan exporteer je de uren als CSV voor een draaitabel of haal je ze via de REST API op voor een eigen dashboard. Losse vragen, zoals welke projecten deze maand uit hun budget lopen, stel je aan de AI-assistent.

Veelgestelde vragen

Wat is een urenrapportage? Een overzicht van geschreven uren, opgeteld en gegroepeerd voor één lezer en één vraag: per medewerker om te zien of alles is geschreven, per project om het budget te bewaken, per maand en soort om te zien waar de tijd naartoe gaat. Het verschil met een urenoverzicht is dat een rapportage de uren naast iets anders zet, zoals een budget, een norm of de vorige periode.

Welke urenrapportages heeft een bureau nodig? Vijf: een wekelijks volledigheidsrapport, een rapport van uren tegen budget per lopend project, een maandelijkse rapportage van declarabele en niet-declarabele uren, de urenspecificatie bij de factuur en een jaarlijkse urenverantwoording voor de accountant. Meer rapporten maken is makkelijk; zorgen dat deze vijf op tijd bij de juiste persoon liggen, is het eigenlijke werk.

Hoe maak je een rapportage van declarabele uren? Tel alle goedgekeurde uren van een maand op per uursoort, splits ze in declarabel en niet-declarabel en zet het niet-declarabele deel uit per soort: overleg, acquisitie, opleiding, administratie. Houd verlof en ziekte apart, zet het declarabiliteitspercentage onderaan met de noemer erbij en vergelijk met de twee maanden ervoor.

Hoe vaak moet je uren rapporteren? De volledigheid wekelijks, op maandagochtend. Uren tegen budget wekelijks voor lopende projecten. De verdeling declarabel en niet-declarabel maandelijks, binnen een week na de afsluiting. De verantwoording voor de accountant jaarlijks, of wanneer een subsidie of controle erom vraagt.

Welke urenadministratie wil de accountant zien? Per project de geschreven en nog niet gefactureerde uren aan het eind van het boekjaar, voor de waardering van het onderhanden werk. Bij WBSO de S&O-uren per medewerker en per project, bijgehouden gedurende het jaar. Bij een eenmanszaak of vof alle gewerkte uren, ook de niet-declarabele, als onderbouwing van het urencriterium.

Kun je urenrapportages in Excel maken? Ja, met een draaitabel over een export van je urenregels kom je een heel eind. Het wordt lastig zodra er budgetten, goedkeuring en meerdere medewerkers bij komen: dan rapporteer je over een kopie die al verouderd is op het moment dat je hem maakt. Een opzet om mee te beginnen staat in urenregistratie in Excel.